ประโยชน์การฝึกสติ สำหรับผู้นำองค์กร

การฝึกสติมีหลายวิธีมาก ๆ เราสามารถศึกษา ทดลอง และเลือกรูปแบบการฝึกปฏิบัติที่เหมาะกับตัวเองได้ รวมถึงสามารถปรับเปลี่ยนไปให้เหมาะสมตามวาระเวลา โดยเมื่อฝึกสติ บ่มเพาะสมาธิอย่างต่อเนื่องแล้ว ก็จะเกิดประโยชน์ในหลายด้าน ในงานเขียนนี้ จะขอนำเสนอประโยชน์ของการฝึกสติ สำหรับผู้นำองค์กร โดยเป็น 2 ส่วน ได้แก่

• (1) เป็นผู้นำที่มีสุขภาพดี และ
• (2) เป็นผู้นำที่มีแสงออร่า ทีมงานกล้าคุยด้วย

🌳1. เป็นผู้นำที่มีสุขภาพดี

ในบริบทขององค์กร ผู้นำที่ดีย่อมมีเป้าหมาย และเป้าหมายที่ดีต้องมีกรอบเวลา จากนั้น ความคาดหวัง และความเร่งรีบสร้างผลลัพธ์ จึงเกิดขึ้นตามมาอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ 

ศ.ดร.โรเบิร์ต พลัทชิค ได้กล่าวว่า ความก้าวร้าว (Aggressiveness) เกิดจาก ความโกรธ (Anger) ผสมกับความคาดหวัง (Anticipation) หากคาดหวัง แล้วไม่ได้อย่างใจ ก็จะกระตุ้นให้เกิดความโกรธ จนนำไปสู่ความก้าวร้าว และอารมณ์เหล่านี้ ก็นำไปสู่การสุมไฟในร่างกาย ดังความสัมพันธ์ที่ ...(1)

โกรธ => ตัวร้อน => ธาตุไฟ ...(1)

นอกจากนี้ ภาระงานที่เร่งรีบ ก็ทำให้ผู้นำต้องทุ่มเททำงาน จนลืมตัว ลืมเวลา ทำให้รับประทานอาหารไม่เป็นเวลา หรือไม่ก็จะกินเกินความจำเป็น เกินในที่นี้ นอกจากปริมาณเกินแล้ว ยังหมายถึงรสชาติที่เผ็ดเกิน มันเกิน หวานเกิน อีกด้วย ยิ่งกินรสจัดมากตามแบบที่ชอบก็จะเกิดอาการเสพย์ติดในรสชาติแบบนั้น เลือกกินเมนูเดิม ๆ ในแบบที่ชอบ ทำให้ร่างกายขาดความหลากหลายในสารอาหาร ในภาวะของการกินเกินเช่นนี้ เสมือนเป็นการอัดลมเข้าสู่ร่างกาย ดังความสัมพันธ์ที่ ...(2)

กินรสจัด กินเกิน => ตัวบวม => ธาตุลม ...(2)

จากความสัมพันธ์ที่ (1) และ (2) โดยพฤติกรรมดังกล่าว ก็ทำให้เกิดการประชุมกันของ ธาตุไฟ และ ธาตุลมในร่างกาย กลายเป็นภาวะที่อุปมาเหมือนบอลลูน ที่อัดลม จากความร้อนของไฟ

(1) + (2) :

ธาตุไฟ + ธาตุลม => อุปมาเหมือนบอลลูน

ถ้าร่างกายเป็นเหมือนบอลลูน สิ่งที่จะเกิดขึ้น คือ 

1. หายใจเข้ายาก หายใจออกแผ่ความร้อน แห้งกร้าน 

2. น้ำเมือกในกระเพาะอาหารแห้ง กรดกัดกระเพาะ ลมในท้องตีขึ้น เกิดกรดไหลย้อน แสบร้อน นอนไม่หลับ คัดจมูก หายใจไม่สะดวก ความดันขึ้น

3. พลังชีวิตตก เนื่องจากลมหายใจเข้าไม่สดชื่น และอาหารไม่ดูดซึมตามปกติ

🌸การใช้สติ ปรับฐานกาย

1. ปรับน้ำย่อยให้เป็นปกติ โดยกินอาหารตรงเวลา

2. ลดธาตุลม โดยเลี่ยงอาหารรสจัด นำอัดลม และอาหารที่ย่อยยาก

3. ลดธาตุไฟ โดยงดบุหรี่ เบียร์ สุรา เลี่ยงกาแฟในเวลาที่ท้องว่าง เพราะทำให้น้ำย่อยหลั่งผิดเวลา

🌸การใช้สติ ปรับฐานใจ

1. จัดเวลาพักระหว่างวัน หายใจให้สบาย ผ่อนคลายร่างกาย ยิ้มแย้มแจ่มใส

2. อยู่กับปัจจุบัน มีความสุขในเงื่อนไขที่มีอยู่แล้ว เรามีพออยู่แล้ว ผ่อนคลายความเครียด จากความรู้สึกมี...ไม่พอ ขอบคุณอาหาร เมื่ออารมณ์ดี จุลินทรีย์ที่ดีก็เติบโต

3. มีภาระหน้าที่ก็ทำแบบบ่มเพาะ ให้เวลาตัวเอง ไม่เร่งรีบ ไม่ตั้งกรอบเวลากับทุกเรื่องจนรัดตัวไปหมด

🌳2. เป็นผู้นำที่มีแสงออร่า ทีมงานกล้าคุยด้วย

เมื่อผู้นำมีสติ จะให้เวลาบ่มเพาะผลลัพธ์ได้อย่างเหมาะสม สามารถเปิดใจรับฟังทีมงานได้ กลายเป็นผู้นำแบบเอื้ออำนวย (Facilitative Leadership) ที่ทีมงานกล้าคุยด้วย และสามารถทำงานได้อย่างเต็มศักยภาพ

ขอเชิญอ่านเพิ่มเติม เรื่อง Facilitative Leadership ได้ในงานเขียนที่เกี่ยวข้อง

--- รัน ธีรัญญ์

งานเขียนที่เกี่ยวข้อง

• การสอนตรง และ การเอื้ออำนวย (Direct Teaching and Learning Facilitation)
• สร้างความกลมเกลียวภายใน เปิดรับความเป็นไปภายนอก
• ภาวะผู้นำแบบเอื้ออำนวย (Facilitative Leadership) โดย Elahi
• ภาวะผู้นำแบบเอื้ออำนวย (Facilitative Leadership) โดย Chen, Zhou และ Wang
• ภาวะผู้นำแบบเอื้ออำนวย (Facilitative Leadership) โดย Breshears และ Volker
• ภาวะผู้นำแบบเอื้ออำนวย (Facilitative Leadership) โดย Reilly
• ภาวะผู้นำแบบเอื้ออำนวย (Facilitative Leadership) โดย Dugar
• ภาวะผู้นำในทฤษฎีเอ็กซ์และทฤษฎีวาย (Theory X and Theory Y)